Alle kleuren van de nacht

woensdag 10 nov 2021

De Rotterdamse Sanne Helbers debuteerde in juni 2021 met de roman 'Alle kleuren van de nacht'. Volgende week verschijnt een exclusief interview met haar op de website van GayRotterdam. Deze week kun je alvast meer lezen over haar boek waarin het hoofdpersonage onder andere wordt verrast door haar gevoelens voor een vrouw. 

In deze roman reist het hoofdpersonage Helena af naar India om te ontsnappen uit de dagelijkse sleur van haar werk en om een dreigende depressie te voorkomen. 'Alle kleuren van de nacht' kan worden gelezen als een reisroman waarbij de lezer India kan voelen en ruiken. Toch is deze roman meer dan een verhaal over een jonge vrouw die door India reist. Het boek heeft meerdere lagen, waaronder een zoektocht naar de zin van het bestaan en de eigen identiteit. 

De Mythe van Sisyphus
Helena kampt met onrust en depressies. Ze wisselt regelmatig van baan en de relatie met haar vriend Taco kabbelt enkel nog voort. Voorheen reisden Helena en Taco regelmatig de wereld over en dit hielp haar om minder last te hebben van de leegte van het bestaan en de chaos in haar hoofd. Het boek verwijst hiermee naar de essay van Albert Camus: De Mythe van Sisyphus. In deze mythe wordt Sisyphus veroordeeld om tot in de eeuwigheid een rotsblok een berg op te duwen. Iedere keer als hij daar is aangekomen rolt de steen weer terug. Camus geeft aan in de tweede zin van zijn essay: "Oordelen of het leven wel of niet de moeite waard is om te blijven leven, dat is antwoorden op de fundamentele vraag die de filosofie ons stelt." En dat is precies waar Helena mee worstelt: de zinloosheid van het bestaan. Het leven is een herhaling van zetten en iedere dag is een herhaling van de vorige dag. De herhaling en de zinloosheid zorgen voor depressies en onrust in haar hoofd. Door te reizen, regelmatig te wisselen van baan en door het opzoeken en overgaan van haar grenzen weet ze steeds voor even de leegte niet te voelen en de zinloosheid te doorbreken. Ze hoopt dan iets te vinden wat voor haar het leven waard maakt om voor te blijven leven, maar steeds als ze weer deelneemt aan de maatschappij komt de leegte en de gedachte dat het leven zinloos is terug.

"Door te reizen, regelmatig te wisselen van baan en door het opzoeken en overgaan van haar grenzen weet ze steeds voor even de leegte niet te voelen en de zinloosheid te doorbreken. "

Verschillende culturen
Tijdens één van haar pogingen deze sleur te doorbreken, heeft Helena via Instagram contact gekregen met Raavi uit India. Helena en Raavi maken beiden foto's en daar vinden ze elkaar. Impulsief reist Helena af naar Mumbai om Raavi te ontmoeten. Eenmaal aangekomen in Mumbai blijkt Raavi geen man, maar een mooie jonge vrouw te zijn. Helena had al gevoelens gekregen voor Raavi toen ze nog dacht dat ze contact had met een man. Het verwart haar dat ze ook gevoelens voor een vrouw kan hebben. De vraag die speelt is of het dan uitmaakt dat Raavi een vrouw blijkt te zijn. Helena ziet zichzelf niet als lesbisch, maar haar gevoelens voor Raavi zijn wel echt. In het boek wordt de opbloeiende liefde en de daarbij spelende gevoelens, twijfels en culturele verschillen tussen de twee vrouwen vanuit het oogpunt van Helena beschreven. De grote tegenstellingen tussen de Nederlandse en de Indiase cultuur komen ook in het boek naar voren. Daarbij is Helena vaak kritisch op de Nederlandse cultuur als het gaat om de individualistische levensinvulling. Raavi laat veel van haar rijke cultuur zien waar er veel meer wordt geleefd vanuit het collectief. Helena komt er wel achter dat in India de rechten voor vrouwen heel anders zijn dan die van mannen en dat er voor homoseksuele personen enorme beperkingen zijn.

"In het boek wordt de opbloeiende liefde en de daarbij spelende gevoelens, twijfels en culturele verschillen tussen de twee vrouwen vanuit het oogpunt van Helena beschreven."

Vrijheden
Hier is ook een parallel te trekken met de oud-Griekse mythe over de verboden liefde tussen Helena en Paris van Troje en de verschillen in gelijkwaardigheid tussen jongens en meisje in haar geboorteplaats Sparta en andere plekken in Griekenland. Sparta stond bekend als een plek waar meisjes voor een groot deel gelijk werden behandeld als jongens. Zowel jongens als meisjes deden aan sport, mochten zich bezighouden met muziek en poëzie en konden economisch onafhankelijk zijn. Dit was in die tijd anders op andere plekken in Griekenland. De Helena uit het boek ervaart dezelfde vrijheden in haar geboortestad Rotterdam. Dit in tegenstelling tot het leven van Raavi in Mumbai.

Herkenning
Het is verfrissend dat de lezer ongefilterd de gedachtes van het hoofdpersonage meekrijgt: twijfels, gedachtes en de afwegingen die ze maakt om uit de donkere leegte die ze voelt te geraken. De beslissingen zijn niet altijd even verstandig, maar de redenatie van het hoofdpersonage is volledig te volgen. Dit maakt het interessant om te lezen. De lezer wordt heel zorgvuldig meegenomen in de belevingswereld van het hoofdpersonage en zo meegenomen door alle kleuren van haar nacht. De depressie is letterlijk te voelen. Dit zorgt voor herkenning bij mensen die zelf een depressie hebben gekend en dit zorgt voor meer bewustwording van wat een depressie inhoudt voor lezers bij wie dit ver van hen af staat. De twijfels die een mens kan voelen als de eigen seksualiteit toch anders blijkt te zijn dan eerder gedacht, zijn ook heel realistisch beschreven. Het is een boek dat kan aanzetten tot nadenken over levensvragen, seksualiteit en identiteit.

Bestel het boek ‘Alle kleuren van de nacht’ bij Donner of bij je plaatselijke boekwinkel.

Uitgever: Ambo|Anthos
Druk: 1
Verschenen: juni 2021
Taal: Nederlands

BOYS WON'T BE BOYS - UITGESTELD

woensdag 23 sept 2020

BOYS WON'T BE BOYS is een wervelende collage van jongens en mannen.* Ze zingen, dansen, dichten, grappen, rappen of vertellen in wisselende samenstelling over hun persoonlijke levens. Want het is stoer om je (als man) kwetsbaar op te stellen! En is het niet juist succesvol om als man je mannelijkheid te bevragen?

EN DA OP KERSEMIS


Mijn oudtante Jo was het jongste kind van mijn overgrootmoeder Sien. Oudtante Jo had heel graag het klooster in willen gaan, maar dat mocht niet van 'd'ouwe Sien' (die in het huwelijk met mijn overgrootvader Henricus overduidelijk de broek aan had).

Column Rick - Geduld

dinsdag 15 dec 2020

Geduld

 

Toen ik in 2010 mijn paspoort ging vernieuwen en de dame bij de burgerlijke stand mij vroeg of ik de naam van mijn huwelijkspartner in het paspoort wilde hebben, zei ik met enige trots ja. Ik was immers niet voor niets met hem getrouwd.

Nu was mijn man een Fransman.

Zijn achternaam is Camus, wat uitgesproken dient te worden als ‘Ka-Múu’. Voor degenen onder u die iets van Franse literatuur afweten: net zoals de naam van de schrijver van ‘De Pest’ en ‘De Vreemdeling.’ (Geen familie overigens…)

‘Nou,’ zei de jongedame achter het loket, ‘Dat wordt in uw geval dan ‘echtgenoot van mevrouw Kaamoes.’’


Ik glimlachte vriendelijk naar haar.

‘Het is Ka-Múu,’ zei ik.

‘En mevrouw moet meneer zijn.’

Ik wees naar mijn man die naast me stond. Ook hij glimlachte vriendelijk naar de dame.

‘Oh jee, sorry hoor,’ zei de rood aangelopen jongedame, ‘En ik ben hier nog wel zo nadrukkelijk voor bijgeschoold.’

Ik haalde mijn schouders op.

‘De kracht van het leren zit ‘m in de herhaling,’ zei ik pedant-vriendelijk, ‘En in het proces van bewustwording.’

De jongedame knikte ijverig met haar hoofd.

Ik wees naar mijn paspoort.

‘En mijn doopnamen zijn Henrica, Wilhelmina, Andrea.’

De dame staarde me nu met open mond aan.

‘Grapje.’

Ze kon er niet om lachen.

‘Ach’, zei ik tegen mijn man toen we het stadhuis uitliepen, ‘De openstelling van het burgerlijk huwelijk voor paren van gelijk geslacht is ook pas tien jaar geleden.’

 

Volgens de medewerker op het NS-kantoor die ik belde is het ook heel onhandig voor de NS dat mannen opeens een dubbele achternaam hebben.

Afgelopen donderdag las ik een bericht van vriend Manfred op Facebook. Manfred is getrouwd met Arthur-Roy. Hij had – voor de zoveelste keer – een bericht van de NS gekregen met de aanhef: ‘Beste mevrouw Martens-Varkevisser.’

Manfred schreef op Facebook:

‘Dit bericht kreeg ik vandaag van de NS. Sinds wij getrouwd zijn staan al mijn NS-benodigdheden op mevrouw in plaats van op meneer. Ook Arthur-Roy is na ons huwelijk opeens voor de NS mevrouw geworden. Wij hebben dit nu zeven keer in twee jaar tijd laten aanpassen. En na een tijdje komt er weer een automatische melding dat het weer is terug gezet naar mevrouw.

Volgens de medewerker op het NS-kantoor die ik belde is het ook heel onhandig voor de NS dat mannen opeens een dubbele achternaam hebben. ‘Maar ik kan het handmatig voor u aanpassen, maar dit duurt even voordat het allemaal verwerkt is.’

Maar nu na zeven keer in twee jaar tijd heb ik het opgegeven. Voor de NS zijn Arthur-Roy en ik twee dames. Het is ook zo handig dat twee mannen treintickets naar het buitenland krijgen die op ‘mevrouw’ staan, zeker als je paspoortcontrole krijgt.’

Ik vroeg Manfred in een privé-bericht naar het hoe en waarom van het voorval. We raakten in gesprek. Manfred schreef:

‘Een jaar geleden dacht ik nog: ‘Laat maar’, want toen ben ik in een ontzettend domme discussie beland met een niet heel erg gay-vriendelijke man: ik moest de NS de tijd geven om de systemen aan te passen, ik moest niet meteen mij zo gediscrimineerd voelen, etc.

‘De kracht van het leren zit ‘m in de herhaling,’ zei ik pedant-vriendelijk, ‘En in het proces van bewustwording.’

Van bijna alles wat die man (volgens mij ook nog eens goedbedoeld) tegen mij vertelde, kreeg ik uitslag. De man bleef de NS maar verdedigen in plaats van te zeggen dat dit vervelend voor ons was. Maar hij zou het voor ons in ieder geval oplossen voor de treinreis naar Berlijn.

Er zijn inderdaad nieuwe treinkaartjes voor Berlijn binnengekomen op de heer en de heer. ‘Gelukkig,’ dacht ik, ‘Het is aangepast.’

Maar een halfjaar geleden stond alles weer op mevrouw. En vorige week kreeg ik een mail, ook weer op mevrouw. Nu dacht ik: ‘Ik stop ermee. Het heeft volgens mij geen zin. De systemen van de NS zijn er nog niet op voorbereid.’

Ik schreef terug:

‘Ach, lieve Manfred, we moeten ook niet zo zeuren natuurlijk. Immers, de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor paren van gelijk geslacht is ook pas twintig jaar geleden.’

Gelukkig dat de systemen van de Gaykrant niet meer aangepast hoeven te worden, en dat zij allang op alles voorbereid zijn.

Daarom wens ik meneer Manfred Martens-Varkevisser veel geduld met zo min mogelijk chagrijn toe met zijn NS-perikelen, en wens ik u allen – mevrouw, meneer, of hoe u ook maar aangesproken wenst te worden – veel geduld met zo min mogelijk chagrijn toe in de komende lockdownperiode. 


Rick van der Made (Breda, 1968) is dichter, adjunct-hoofdredacteur en columnist bij de Gaykrant. Hij opent voor de lezer de wereld die hemzelf fascineert, ook als deze soms ‘lastig’ wordt. Hij maakt lezers deelgenoot van die (soms alledaagse) wereld, met teksten en gedichten die tegelijkertijd een meer diepgravend beeld geven van die werkelijkheid. En achter die schijnbaar nonchalante beelden liggen grote thema’s: seksualiteit, vluchten, lijden, redding, waanzin. En liefde.

Column Rick - Sinterklaastrauma

donderdag 10 dec 2020

Sinterklaastrauma

Geen idee waarom, maar volgens de familieoverlevering had ik - in tegenstelling tot mijn klasgenootjes - reeds op zeer vroege leeftijd geleerd om veters te strikken.

Het was vijf december.

Sint kwam op school.

Aap, varken, rat, os

Ik ben een aap.

Althans.

Volgens de Chinese astrologie.

Ik las iets over de Chinese dierenriem in een bijzinnetje in een artikel over het coronavirus.

Ik werd nieuwsgierig.

Jij bent mijn vriend

Column Rick - Lieve Mounir

dinsdag 18 aug 2020

Lieve Mounir,

 

Gefeliciteerd.

Je bent uit de kast gekomen.

Dat je ouders dat niet accepteren en je het huis uit hebben gezet, valt enkel onmenselijk te noemen.

Maar waar zij falen, zal jij zegevieren.

Pagina 1 van 10