Login to your account

Username *
Password *
Remember Me

Column Rick - Songül

dinsdag 02 feb 2021

Songül

 
Ik geef het maar gewoon ruiterlijk toe: ik ben een ernstig zwevende kiezer. Daar heeft het gegeven dat ik lid van een politieke partij ben nooit iets aan veranderd. Soms stem ik op de partij waar ik lid van ben. Soms niet. En, afhankelijk van wat ik voor gemeente, provincie of landsbelang nodig achtte, heb ik door de jaren heen op veel partijen gestemd.
 
Één keer, lang geleden, is het mij overkomen dat ik bij gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam mijn buurvrouw machtigde om voor mij te stemmen. Ze kende me redelijk goed, en wist welke partijen zo’n beetje mijn voorkeur hadden.

Toen ik na het werk ‘s avonds laat thuiskwam, vroeg ik haar hoe het gegaan was. Ze meldde dat ze voor mij op het CDA had gestemd.

 
‘CDA?’ vroeg ik enigszins verbouwereerd.
 
Ik kende buurvrouw helemaal niet als een CDA’er. En ik wist zeker dat zij van mij wist dat ik nooit CDA zou hebben gestemd.
 
‘Ja, ach, de lijsttrekker van het CDA in onze deelgemeente is de zoon van de buurvrouw van nummer 86C. Je weet wel, de voorzitster van de VVE. En dat vind ik nou zo’n aardige man. De laatste keer dat ik hem zag, bood hij meteen aan mijn boodschappen naar boven te dragen.’
 
Oké...
 

‘CDA?’ vroeg ik enigszins verbouwereerd. Ik kende buurvrouw helemaal niet als een CDA’er.

En ik wist zeker dat zij van mij wist dat ik nooit CDA zou hebben gestemd.

 
Nee, ik ben geen lid van het CDA. Ik ben ook geen lid van de PvdA. En toch stem ik op zeventien maart op de nummer tien van deze partij. Op Songül Mutluer om precies te zijn.
 
Ik ken Songül uit de tijd dat ik nog in Zaanstad woonde. Ze was toen nog gemeenteraadslid. Later werd ze fractievoorzitter, wethouder en tweede loco-burgemeester.
 
Niet dat we nou veel bij elkaar over de vloer kwamen, maar als we elkaar tegenkwamen - als ik bijvoorbeeld een debat leidde, of aanwezig was bij een gemeenteraadsvergadering of een andere politieke bijeenkomst - klikte het altijd meteen tussen ons.
 
‘Merhaba,’ zei ik dan tegen haar. ‘Nasılsın?’
 
‘Goed!’ lachte ze dan terug. ‘Met jou ook alles goed?’
 
Geboren in Enschede, als een van zeven kinderen van een van de eerste gastarbeiders die in Nederland in de textielindustrie aan het werk gingen, vertrok ze op driejarige leeftijd weer naar Turkije om op negenjarige leeftijd weer terug te komen wonen in Nederland. In Zaanstad. In de wijk Poelenburg. Een van de wijken die in 2009 door het ministerie van VROM als ‘probleemwijk’ werd aangewezen.
 
Bij de ondertekening van het Zaanse regenboogstembusakkoord in 2018 werd ik gevraagd om kort te spreken en om een gedicht voor te dragen. Bij de ondertekening viel me op dat Songül de enige ondertekenaar van niet-autochtone origine was. De enige andere partij die in Zaanstad destijds werd geleid door een niet-autochtone fractievoorzitter was Denk. Maar deze Nederlands-Turkse jongedame was niet aanwezig bij de plechtigheid omdat Denk het regenboogakkoord niet had willen onderschrijven.
 
Vandaag publiceert Gaykrant de eerste van in totaal zeventien interviews die afgenomen zijn bij LHBT+ kandidaat-Tweede Kamerleden, dwars door alle partijen heen. Van links naar rechts, van progressief tot conservatief.
Van alle aangeschreven partijen heeft Gaykrant van drie partijen geen antwoord gekregen. Van PVV. Van FvD. En van Denk.
 
Ik weet het. Ik zou op één van deze zeventien regenboogkandidaten moeten stemmen. Of ik zou op (een LHBT+) iemand van ‘mijn’ partij moeten stemmen. Hoe meer regenboogkleurtjes in de Tweede Kamer, hoe gezelliger het daar wordt.
 
Maar ja.
 
Mijn buurvrouw stemde op de meneer van het CDA om de simpele reden dat zij hem kende. Omdat zij hem een aardige en behulpzame man vond. Omdat hij destijds haar boodschappen gedragen had.
 
Ik stem op Songül omdat ik haar ken. Ik stem op Songül omdat ik haar, naast alle andere kwaliteiten die zij bezit, een aardige en behulpzame vrouw vind.
 
Omdat een van de laatste keren dat ik Songül zag, zij aanbood het Zaanse regenboogakkoord te helpen dragen.
 

Spring maar achterop.

Zo’n drie jaar geleden leidde ik een verkiezingsdebat voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dat doe ik wel vaker. Dat vind ik leuk om te doen.

Na afloop van het debat stonden we met deelnemers en publiek een drankje en een nootje te verorberen. Ik stond te kletsen met een meneer de waarnemend burgemeester en met een mevrouw de staatssecretaris. Toevalligerwijs woonden wij destijds alle drie in dezelfde gemeente.

Springsteen, Trump, Lorca en Annie

 

Misschien was het bedoeld als toespraak. Misschien als lied zonder muziek.

Misschien als gedicht.

In zijn radioprogramma ‘From my home to yours’ op Sirius XM, sprak Bruce Springsteen eind oktober van dit jaar over de staat van Amerika. Over zijn land dat volgens hem onder Trump ‘in zo’n korte tijd zoveel van zichzelf verloren is’.

‘There’s no art in this White House,’ begint Springsteen zijn relaas. ‘There’s no literature, no poetry, no music.’

Beste imam Fawaz Jneid,

Zoals ik in Dagblad Trouw van afgelopen zaterdag heb gelezen, mag u na drie jaar gebiedsverbod de Schilderswijk en Transvaalbuurt in Den Haag weer in. Fijn voor u. Maar misschien minder fijn voor deze wijk en buurt.

Column Rick: Coming-outdag

dinsdag 13 okt 2020

De column van Rick is deze week de toespraak en het gedicht die op zondag 11 oktober 2020 door respectievelijk dominee Wielie Elhorst in de Oude Kerk, en door pastoor Pierre Valkering in de Oranjekerk zijn voorgedragen ter ere van Coming-Outdag. 


Coming-outdag

Vandaag vieren we Coming-Outdag. Het moment dat een lesbienne, homo, biseksueel, transgender en elke andere letter van de regenbooggemeenschap openlijk voor de seksuele geaardheid of genderidentiteit uitkomt.

 

Franciscus, Ben en Ans


Zoals ik al vaker geschreven heb, ben ik de zoon van een uitgetreden non. En zoals ik ook al vaker beschreven heb, was zij een moeder die vier kinderen had waarvan er drie homoseksueel bleken te zijn. Ondanks haar rotsvaste geloofsovertuiging die ze tot aan haar dood behield, was de liefde voor haar kinderen vele malen groter dan de liefde voor de kerk van Rome.

Moeder vond daarin steun bij onze pastor, Ben Kortmann. Een lieve, innemende, intelligente en uiterst tolerante man die altijd een belangrijke rol speelde in het (sowieso wat minder conservatieve) episcopaat van Breda.

De man die mijn ouders trouwde, hun kinderen doopte, mijn ouders begraven heeft en de huwelijken van mijn broer met zijn man, en van mij met mijn man inzegende. Niet omdat mijn broer en ik nu zulke vrome kerkgangers zijn, maar omdat Ben een goede huisvriend was en omdat hij zelf mijn moeder ooit beloofd had onze huwelijken in te willen zegenen.

In tegenstelling tot mijn vader die was opgegroeid met een kerk van hel en verdoemenis, werden mijn zussen, broer en ik opgevoed met een kerk van oprechte (naasten)liefde.

Afgelopen woensdag ging in Rome de documentaire ‘Franciscus’ van regisseur Afinejevski in première. Daarin pleit de paus voor het wettelijk regelen van het geregistreerd partnerschap voor homoseksuele stellen.

‘Homoseksuele stellen hebben het recht om een gezin te vormen,’ zegt de paus in de documentaire. ‘Zij zijn Gods kinderen en hebben recht op een familie. Niemand zou uit een familie gezet mogen worden of een ongelukkig leven moeten leiden. We moeten geregistreerd partnerschap invoeren. Dan zijn hun rechten juridisch goed geregeld. Ik heb mij daarvoor al ingezet.’ (Bron: NOS)

Lager in de strenge en dogmatische Roomse hiërarchie zijn dergelijke veranderingen al veel langer gaande. Reeds vanaf 1986 zette mijn moeder zich in voor de Acht Meibeweging. Deze beweging werd in 1985 na het bezoek van de oerconservatieve paus Johannes Paulus II aan Nederland opgericht. Zij kwam op voor rechten van vrouwen en homoseksuelen, was tegen aspecten van de katholieke huwelijksmoraal, en tegen de leer van de kerk als het over zaken als abortus en voorbehoedsmiddelen ging. Maar zij zette zich ook in voor asielzoekers, en voor meer solidariteit met de derde wereld. De beweging werd in 2003 - twee jaar na de dood van mijn moeder - overbodig geacht en opgeheven.

En pastor Ben was vanaf de jaren zestig al druk bezig om ‘de firma’ (zoals hij zijn katholieke werkgever altijd noemt) een beetje een toleranter aanzien te geven.

Uiteraard, net als Ben Kortmann doet de paus dergelijke uitspraken op persoonlijke titel. De inmiddels negentigjarige Ben deed dat vroeger in zijn pastoraat; de paus in een documentaire. De paus heeft deze woorden niet ‘ex cathedra’ (‘vanuit de zetel’) uitgesproken, waardoor zij (nog) geen echte verandering bewerkstelligen. En uiteraard worden zij uitgesproken door één persoon, en niet door de gehele curie of door een Derde Vaticaans Concilie.

Maar zoals COC-voorzitter Astrid Oosenbrug in het nieuws aangehaald wordt: ‘Al pleit de paus nog niet voor openstelling van het huwelijk, we kunnen hier toch wel spreken van een kleine revolutie. Zijn uitspraak is van grote waarde voor rooms-katholieke lesbiennes, homo's en biseksuelen. Eindelijk erkent de leider van de katholieke kerk hun recht op een wettelijk vastgelegde relatie.’

En: ‘De uitspraak van de paus is volgens haar ook van groot belang voor lhbti'ers in landen als Polen, waar volgens haar mensen met een beroep op het katholieke geloof gediscrimineerd worden vanwege hun seksuele oriëntatie: ‘Die regeringen kunnen zich niet langer verschuilen achter woorden van de paus.’’ (Bron: NOS).

 

Met deze uitspraken erkent paus Franciscus nu hun strijd voor meer naastenliefde en voor een meer liefdevolle kerk.

Beschavingen en wereldrijken komen op, consolideren en verdwijnen. Of zij passen zich aan, en veranderen in een ander soort beschaving. Het duizendjarig Romeinse Rijk brokkelde af en verdween van de aardbodem rond 500 na Christus. Met de Franse Revolutie in 1789 belandde de Franse monarchie onder de guillotine en kwam nooit meer terug. En in Nederland veranderde door de eeuwen heen de absolute monarchie vrij geruisloos in een parlementaire democratie waar de rol van de monarch flink uitgekleed werd ten bate van de stem van het volk.

Deze uitspraken van de paus zijn voorzichtige stappen van verandering. Misschien zijn het de veranderingen die de uiteindelijke afbrokkeling en verdwijning van de strenge en hopeloos verouderde katholieke kerk moeten zien te voorkomen. Veranderingen waarvan mensen als mijn moeder en Ben Kortmann reeds lang geleden doordrongen waren. En waar zij - ieder op hun eigen manier - voor gestreden hebben.

Met deze uitspraken erkent paus Franciscus nu hun strijd voor meer naastenliefde en voor een meer liefdevolle kerk.

En met deze uitspraken geeft hij mijn moeder (postuum) de eer die haar voor die strijd toekomt.

De strijd om haar kinderen gelukkig te zien.

De strijd om haar kinderen te kunnen laten zijn wie zij graag willen zijn.

En om in hun zijn volledig geaccepteerd te worden.


 

Nice - Parijs - Den Haag


Tunahan Kuzu is sinds 2012 lid van de Tweede Kamer voor respectievelijk PvdA/ groep Kuzu/Özturk en DENK. Na een buitenechtelijke relatie, knetterende ruzies binnen de partij en veel haantjesgedrag, zou hij de politiek na de volgende verkiezingen vaarwel zeggen.

 

Over een dode geschiedenisdocent en Nicole Kidman


Lars von Triers ‘Dogville’ (2003) heeft diepe indruk op mij gemaakt. Nicole Kidman speelt daarin een jongedame (Grace) die voor gangsters vlucht.